De basiswoordenlijst van de gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten bevat 9.454 codes, en elke code begint met een afdeling van twee cijfers. Er zijn 45 afdelingen. Dat getal is het onthouden waard, want de afdelingen lopen niet van 01 tot 99 door. Ze slaan stukken over. Een afdeling 01 bestaat niet, en 02, 04 en 05 evenmin, de reeks springt van 03 meteen naar 09 en houdt op bij 98. 54 van de 99 mogelijke tweecijferige nummers dragen in de huidige woordenlijst niets.
Wie aanneemt dat de nummering aaneengesloten is, zoekt naar codes die nooit hebben bestaan en leest verkeerd hoe breed een aankondiging eigenlijk is. De volledige lijst van 45 afdelingen staat verderop, elk met een eigen anker, zodat een link die eindigt op #90000000 precies op de juiste regel uitkomt. Alles hier is rechtstreeks gelezen uit bijlage I bij Verordening (EG) nr. 213/2008 van de Commissie, gecontroleerd op 10 augustus 2026.
Wat de acht cijfers werkelijk zeggen
De code op een aankondiging van een opdracht bestaat uit acht cijfers plus een negende na een koppelteken. Bijlage I beschrijft die indeling in één kort tekstblok, dat beter geciteerd dan geparafraseerd kan worden. De basiswoordenlijst heeft een boomstructuur, en de code bestaat uit acht cijfers, ingedeeld in “afdelingen, aangeduid met de eerste twee cijfers van de code (XX000000-Y), groepen, aangeduid met de eerste drie cijfers van de code (XXX00000-Y), klassen, aangeduid met de eerste vier cijfers van de code (XXXX0000-Y), categorieën, aangeduid met de eerste vijf cijfers van de code (XXXXX000-Y)”. Elk van de laatste drie cijfers staat voor een extra precisering binnen de categorie, en een negende cijfer “dient voor de verificatie van de voorgaande cijfers”.
Het getal wordt dus van links gelezen, en de nullen aan het eind zijn het interessantst. Een code met zes nullen aan het eind is een hele afdeling. Een code zonder nullen aan het eind is één scherp afgebakend item. Neem afval, een van de meest gezochte codes:
- 90000000-7 Diensten inzake afvalwater, afval, reiniging en milieu, de afdeling
- 90500000-2 Diensten op het gebied van vuilnis en afval, de groep
- 90510000-5 Afvalverzameling en verwerking, de klasse
- 90511000-2 Diensten voor ophalen van vuilnis, de categorie
- 90511100-3 Ophalen van vast stadsafval, nog een stap fijner
Het negende cijfer hoort niet bij de betekenis. Het is een controlecijfer, berekend uit de acht cijfers ervoor, en het heeft maar één taak: een verkeerd getypte code opvangen. Twee codes die alleen op dat laatste cijfer verschillen zijn geen twee verschillende dingen. Het zijn één code en één typefout. Over de rekenregel zegt de verordening niets, alleen waar het cijfer voor dient. Behandel het als hulpmiddel bij validatie, nooit als niveau van de boom.
TED, het aanbestedingsportaal van de EU, geeft aanbestedende diensten één aanwijzing die rechtstreeks uit de vorm van het getal volgt: is de CPV niet nauwkeurig genoeg, dan moeten zij teruggrijpen op de afdeling, groep, klasse of categorie die de voorgenomen aankoop beter beschrijft, dus op een algemenere code, herkenbaar doordat die meer nullen heeft. Nullen lezen is daarmee een praktische vaardigheid en geen weetje. Staat er op een aankondiging 45000000-7 en niet iets dat zes cijfers dieper zit, dan heeft de inkoper laten weten dat hij het veld niet wilde versmallen.
De 45 afdelingen van de CPV-basiswoordenlijst
Hieronder staat elke afdeling uit bijlage I, in de volgorde van de verordening. De tweede kolom geeft de officiële Nederlandse tekst van de bijlage ongewijzigd weer. De derde kolom is een gewone omschrijving, geschreven op basis van de groepen binnen die afdeling, en de laatste kolom telt hoeveel codes er in totaal in de afdeling zitten, de afdelingscode meegerekend. Elke regel draagt de eigen code als anker.
| Afdeling | Officiële omschrijving in bijlage I | Wat het omvat | Codes |
|---|---|---|---|
| 03000000-1 | Landbouw- en veeteelt-, kwekerij-, visserij-, bosbouw- en aanverwante producten | Onbewerkte producten uit landbouw, tuinbouw, jacht, visserij en bosbouw. | 230 |
| 09000000-3 | Aardolieproducten, brandstof, elektriciteit en andere energiebronnen | Brandstof en energie, van diesel en kolen tot elektriciteit, stadsverwarming, zonne-energie en kernenergie. | 94 |
| 14000000-1 | Mijnbouw, basismetalen en aanverwante producten | Grondstoffen uit mijnbouw en groeven, ertsen, basismetalen en teruggewonnen secundaire grondstoffen. | 148 |
| 15000000-8 | Voeding, dranken, tabak en aanverwante producten | Voeding en dranken van elke soort, diervoeder en tabak, van vlees en zuivel tot verduurzaamde vis. | 477 |
| 16000000-5 | Landbouwmachines | Landbouw- en bosbouwmachines, waaronder tractoren, oogstmachines, spuitmachines en onderdelen. | 44 |
| 18000000-9 | Kleding, schoeisel, bagageartikelen en accessoires | Kleding en schoeisel, inclusief bedrijfs- en beschermende kleding, plus sieraden, horloges, bont, bagage en tassen. | 194 |
| 19000000-6 | Leder, textielweefsels, kunststof en rubber materialen | Leder, textielweefsels, garen en draad, kunststof en rubber, en afval van die materialen. | 97 |
| 22000000-0 | Drukwerk en aanverwante producten | Drukwerk: boeken, kranten, formulieren, postzegels, bankbiljetten, catalogi, inkt en drukplaten. | 109 |
| 24000000-4 | Chemische producten | Chemische producten: gassen, kleurstoffen en pigmenten, anorganische en organische basischemicaliën, meststoffen, kunststof in primaire vorm en explosieven. | 292 |
| 30000000-9 | Kantoormachines en gegevensverwerkende apparatuur, kantooruitrusting en -benodigdheden, uitgez. meubilair en softwarepakketten | Kantoormachines, computerapparatuur en benodigdheden. Meubilair en softwarepakketten vallen er bewust buiten. | 401 |
| 31000000-6 | Elektrische machines, apparaten, uitrusting en verbruiksartikelen; verlichting | Elektrische machines en apparatuur: motoren, generatoren, transformatoren, schakelmateriaal, geïsoleerde kabel, batterijen en verlichting. | 363 |
| 32000000-3 | Radio-, televisie-, communicatie-, telecommunicatietoestellen en aanverwante apparatuur | Radio-, communicatie- en telecommunicatieapparatuur, inclusief netwerken, zenders en ontvangers. | 226 |
| 33000000-0 | Medische apparatuur, farmaceutische artikelen en artikelen voor lichaamsverzorging | Medische apparatuur, farmaceutische artikelen, artikelen voor lichaamsverzorging en mortuariumuitrusting. | 641 |
| 34000000-7 | Vervoersmaterieel en bijbehorende producten | Vervoermiddelen van elke soort: auto’s, carrosserieën en aanhangwagens, motorfietsen, fietsen, schepen, rollend materieel, lucht- en ruimtevaartuigen, plus onderdelen. | 468 |
| 35000000-4 | Uitrusting voor veiligheid, brandweer, politie en leger | Uitrusting voor hulpverlening, veiligheid, politie en defensie, van oorlogsschepen en raketten tot persoonlijke uitrusting. | 210 |
| 37000000-8 | Muziekinstrumenten, sportartikelen, spelletjes, speelgoed, handwerk, kunstartikelen en toebehoren | Muziekinstrumenten, sportartikelen, spelletjes en speelgoed, kermisattracties, handwerk- en kunstbenodigdheden. | 345 |
| 38000000-5 | Laboratoriuminstrumenten, optische en precisie-instrumenten (uitgezonderd brillen) | Laboratorium-, optische, navigatie- en meetinstrumenten, plus apparatuur voor industriële procesbesturing en afstandsbediening. | 316 |
| 39000000-2 | Meubelen (m.i.v. kantoormeubelen), inrichtingsartikelen, huishoudelijke apparaten (uitgez. verlichting) en schoonmaakproducten | Meubelen en inrichting, textielartikelen, huishoudelijke apparaten en schoonmaak- en poetsmiddelen. | 468 |
| 41000000-9 | Verzameld en gezuiverd water | Verzameld en gezuiverd water. De hele afdeling telt vier codes: natuurlijk water, drinkwater en niet-drinkbaar water. | 4 |
| 42000000-6 | Bedrijfsmachines | Bedrijfsmachines: krachtwerktuigen, machines voor voeding en dranken, ovens, hijs- en hefwerktuigen, koeltechniek, gereedschapswerktuigen en papiermachines. | 552 |
| 43000000-3 | Machines voor de mijnbouw, steengroeven en voor de bouw | Machines voor mijnbouw, steengroeven en bouw, grondverzetmachines, machines voor de metallurgie en werkplaatsuitrusting. | 127 |
| 44000000-0 | Structuren en materialen voor de bouw; ondersteunende producten voor de bouw (uitgezonderd elektrische apparatuur) | Bouwmaterialen en structurele producten, kabel en draad, gereedschap, sloten en bevestigingsmiddelen, tanks, verf en bouwsteen. | 539 |
| 45000000-7 | Bouwwerkzaamheden | De bouwwerkzaamheden zelf, van bouwrijp maken via ruwbouw en installatie tot afbouw, plus verhuur van materieel met bedienend personeel. | 822 |
| 48000000-8 | Software en informatiesystemen | Software en informatiesystemen, waaronder servers, database- en besturingssoftware en branchespecifieke pakketten. | 198 |
| 50000000-5 | Reparatie- en onderhoudsdiensten | Reparatie en onderhoud van voertuigen, vliegtuigen, rollend materieel, computers, medische apparatuur, gebouwinstallaties en defensiematerieel. | 224 |
| 51000000-9 | Installatiediensten (uitgezonderd software) | Installatiewerk voor alles behalve software, van elektrische en mechanische installaties tot brandbeveiliging en besturingssystemen. | 110 |
| 55000000-0 | Diensten voor hotel, restaurant en detailhandel | Hotels, campings, restaurants, drankverstrekking, kantines, catering en detailhandelsdiensten. | 39 |
| 60000000-8 | Vervoersdiensten (uitg. vervoer van afval) | Personen- en goederenvervoer over de weg, per spoor, per pijpleiding, door de lucht, over water en in de ruimte. Afvalvervoer staat elders. | 55 |
| 63000000-9 | Ondersteunende en aanvullende vervoersdiensten; reisbureaudiensten | Vrachtafhandeling en opslag, reisbureaus en touroperators, en ondersteunende diensten voor vervoer over land, water en door de lucht. | 85 |
| 64000000-6 | Post- en telecommunicatiediensten | Post- en koeriersdiensten en telecommunicatiediensten. | 55 |
| 65000000-3 | Openbare voorzieningen | Distributie van water, gas, elektriciteit en andere energiebronnen, plus het opnemen van meterstanden. | 17 |
| 66000000-0 | Financiële en verzekeringsdiensten | Bankieren en beleggen, verzekeringen en pensioenen, treasury en herverzekering. | 89 |
| 70000000-1 | Makelaarsdiensten | Makelaarsdiensten: eigen onroerend goed, verhuur en lease van eigen onroerend goed, en bemiddeling tegen vergoeding of op contractbasis. | 36 |
| 71000000-8 | Dienstverlening op het gebied van architectuur, bouwkunde, civiele techniek en inspectie | Architectuur, bouwkunde, stedenbouw, bouwgerelateerde diensten, technische keuring en inspectie, monitoring en laboratoriumdiensten. | 184 |
| 72000000-5 | IT-diensten: adviezen, softwareontwikkeling, internet en ondersteuning | IT-diensten: hardware- en softwareadvies, programmeren, datadiensten, internet, netwerken, audit en back-up. | 252 |
| 73000000-2 | Onderzoek en ontwikkeling, en aanverwante adviezen | Onderzoek en experimentele ontwikkeling, advies over onderzoek en ontwikkeling, en opzet en uitvoering van onderzoek, ook op defensiegebied. | 26 |
| 75000000-6 | Diensten voor openbaar bestuur, defensie en sociale verzekering | Openbaar bestuur, dienstverlening aan de gemeenschap, defensie en verplichte sociale verzekering. | 57 |
| 76000000-3 | Diensten in verband met de olie- en gasindustrie | Diensten voor de olie- en gasindustrie, waaronder boren, positioneren van platforms en pijpleidinginspectie. | 67 |
| 77000000-0 | Diensten voor land-, bos- en tuinbouw, aquicultuur en imkerij | Diensten voor land-, bos- en tuinbouw, dierentuinen, veehouderij, jacht, visserij, aquacultuur en imkerij. | 54 |
| 79000000-4 | Zakelijke dienstverlening: juridisch, marketing, consulting, drukkerij en beveiliging | Zakelijke dienstverlening: juridisch, boekhouding en accountancy, marktonderzoek, managementadvies, kantoorondersteuning, werving, recherche en beveiliging, en drukwerk. | 199 |
| 80000000-4 | Diensten voor onderwijs en opleiding | Onderwijs en opleiding op elk niveau, inclusief volwasseneneducatie en opleiding in defensie- en veiligheidsmaterieel. | 55 |
| 85000000-9 | Gezondheidszorg en maatschappelijk werk | Gezondheidszorg, veterinaire diensten, en maatschappelijk werk en aanverwante diensten. | 98 |
| 90000000-7 | Diensten inzake afvalwater, afval, reiniging en milieu | Afvalwater, inzameling en verwerking van afval, reiniging van straten en gebouwen, sanitatie en milieudiensten. | 197 |
| 92000000-1 | Cultuur-, sport- en recreatiediensten | Film en video, radio en televisie, amusement, persbureaus, bibliotheken, archieven en musea, en sport. | 105 |
| 98000000-3 | Overige gemeenschaps-, sociale en persoonlijke diensten | Verenigingen, advies over gelijke kansen, particuliere huishoudens met personeel en extraterritoriale organisaties. | 85 |
Waarom de nummering springt
Van de 99 mogelijke tweecijferige nummers zijn er 45 in gebruik en 54 niet. Ongebruikt zijn 01, 02, 04 tot en met 08, 10 tot en met 13, 17, 20, 21, 23, 25 tot en met 29, 36, 40, 46, 47, 49, 52 tot en met 54, 56 tot en met 59, 61, 62, 67 tot en met 69, 74, 78, 81 tot en met 84, 86 tot en met 89, 91, 93 tot en met 97 en 99. Willekeurig is het patroon niet. Verwante onderwerpen liggen bij elkaar: bouw bij 44 en 45, vervoer bij 60 en 63, zakelijke dienstverlening bij 70 tot en met 79. Naast elkaar liggen is echter niet hetzelfde zijn. Afdeling 64 zijn de post- en telecommunicatiediensten en afdeling 65 de openbare voorzieningen, dus de reeks van 60 tot en met 65 is geen blok vervoerscodes.
De reden voor de gaten staat in de verordening zelf, in de overwegingen. De herziening van 2008 moest de woordenlijst zo maken dat “minder van het materiaal en meer van het product wordt uitgegaan”, en daartoe moesten “sterk materiaalgerichte afdelingen in de huidige woordenlijst worden herverdeeld over de andere afdelingen”. De volgende overweging beschrijft een bewuste uitdunning: de hiërarchie moest worden gestroomlijnd met “de samenvoeging en herverdeling van afdelingen die een beperkt aantal codes bevatten, afdelingen die deels als een geheel moeten worden gezien, en afdelingen die tot verwarring kunnen leiden”. Bijlage I werd daarna in zijn geheel vervangen en niet opgelapt. De gaten zijn wat een stroomlijning achterlaat.
Eén eerlijke kanttekening. De verordening legt het mechanisme uit, maar drukt geen lijst af van de geschrapte afdelingsnummers, en de bijlage van vóór 2008 konden wij bij EUR-Lex niet ophalen om beide reeksen rechtstreeks te vergelijken. Het mechanisme is dus gedocumenteerd, de afzonderlijke slachtoffers niet.
Diezelfde uitdunning loopt door tot lager in de boom, en juist dat missen de meeste lijsten. Ook 18 van de 45 afdelingen slaan groepsnummers over. Afdeling 14 heeft geen 14100000 en begint bij 14200000. Afdeling 33 springt van 33100000 rechtstreeks naar 33600000 en laat daarmee vier groepsnummers binnen één afdeling leeg. Afdeling 90 begint bij 90400000. Wie een filter of een crawler bouwt op de aanname dat de groepen van een afdeling één, twee, drie lopen, mist stilletjes regels.
De afdelingen verschillen enorm in omvang
Tel je de codes per afdeling, dan ontstaat een spreiding die de gelijkvormige tweecijferige etiketten niet doen vermoeden. Bouwwerkzaamheden, afdeling 45, telt in haar eentje 822 codes. Voeding, dranken, tabak en aanverwante producten, afdeling 15, telt er 477. Medische apparatuur, farmaceutische artikelen en artikelen voor lichaamsverzorging, afdeling 33, telt er 641.
Aan de andere kant staat afdeling 41, verzameld en gezuiverd water. Die bevat in totaal vier codes: 41000000-9 voor de afdeling, 41100000-0 natuurlijk water, 41110000-3 drinkwater en 41120000-6 niet-drinkbaar water. Meer water heeft de CPV niet. Een treffer op afdelingsniveau in de bouw versmalt helemaal niets, terwijl een treffer op afdelingsniveau bij water al zo nauwkeurig is als de woordenlijst kan worden. Een tool die “treffer op afdelingsniveau” als één resultaatkwaliteit behandelt, strijkt een verschil van twee ordes van grootte glad, en dat geldt ook voor de lezer die aanneemt dat een tweecijferige code altijd een brede treffer is. Onze eigen CPV-codezoeker toont dezelfde boom, en de aantallen hierboven herinneren eraan te controleren in welk deel ervan u staat.
De lijst bewaart ook een paar dingen die zijn verouderd. Afdeling 92 voert nog altijd 92700000-8, cybercafédiensten, en afdeling 98 nog altijd 98500000-8 voor particuliere huishoudens met personeel. De woordenlijst is voor het laatst herzien in 2008 en dat is te zien.
De aanvullende woordenlijst, en een kink in de officiële uitleg
Naast de numerieke basiswoordenlijst bevat bijlage I een tweede, alfanumerieke lijst. Die kan volgens de bijlage “worden gebruikt voor een nadere omschrijving van het voorwerp van een opdracht” en geeft “een aanvullende precisering van de specifieke aard of bestemming van het te kopen goed”. Ze telt 903 items, verdeeld over 19 secties met de letters A tot en met U. Ook de letters slaan iets over: er is geen sectie N en geen sectie O.
Hier lopen de twee officiële uitleggen uiteen. Bijlage I zegt dat de alfanumerieke code bestaat uit “een eerste niveau bestaande uit een letter die staat voor een sectie, een tweede niveau bestaande uit een letter die staat voor een groep, een derde niveau bestaande uit drie cijfers die staan voor een onderafdeling”, waarbij het laatste cijfer dient voor de verificatie. De TED-pagina over de CPV beschrijft iets anders: een letter voor de sectie en dan “een tweede niveau bestaande uit 4 cijfers, waarvan de eerste 3 een onderverdeling vormen en het laatste een controlecijfer is”.
De codes zelf beslissen. Elk van de 903 vermeldingen in bijlage I heeft de vorm twee letters, twee cijfers, een koppelteken en een controlecijfer. AA01-1 is metaal, in sectie A voor materialen, groep A voor metaal en legering. AA11-1 is staal. Een aanvullende code die bestaat uit één letter gevolgd door vier cijfers komt in de hele bijlage niet voor. De bijlage beschrijft de codes die bestaan; de TED-uitleg, gecontroleerd op 10 augustus 2026, beschrijft een vorm die de huidige lijst niet gebruikt. Wie aanvullende codes in software valideert, valideert tegen de bijlage.
Welke versie geldt, en sinds wanneer
De CPV is ingesteld bij Verordening (EG) nr. 2195/2002 van 5 november 2002, bekendgemaakt in Publicatieblad L 340 van 16 december 2002 en in 2003 gewijzigd. Verordening 213/2008 heeft geen nieuw instrument gemaakt. Zij verving bijlage I van de verordening van 2002 door de versie die wij nog steeds gebruiken, en daarom spreekt de praktijk van CPV 2008.
Over de begindatum zijn de bronnen het oneens, en wie een datum citeert kan dat maar beter weten. Artikel 4 van de verordening bepaalt de inwerkingtreding op de twintigste dag na de bekendmaking in het Publicatieblad, dat is gedateerd 15 maart 2008, en noemt daarna de datum van toepassing. In de Engelse, Franse, Nederlandse en Deense tekst van het Publicatieblad is dat 15 september 2008, wat aansluit bij overweging 11 over toepassing zes maanden later. De Duitse tekst van hetzelfde artikel noemt 29 september 2008. TED schrijft op zijn beurt dat de CPV, aangenomen in de vorm van Verordening 213/2008, “sinds 17.09.2008 in gebruik” is. Drie officiële EU-bronnen, drie data. Wij hebben ze alle drie op 10 augustus 2026 gecontroleerd en geven weer wat er staat in plaats van er stilzwijgend één te kiezen. Voor 15 september 2008 pleiten de eigen motivering van de verordening en vier van de vijf taalversies die wij hebben bekeken.
Op de geldigheid van de codes heeft dit geen invloed, en er is geen nieuwere basiswoordenlijst om naar over te stappen. TED merkt verder op dat het gebruik van de CPV in de Europese Unie sinds 1 februari 2006 verplicht is. Waar de datumkwestie wel toe doet is archiefwerk: zoekt u historische aankondigingen rond september 2008, reken dan op een rommelige overgang.
Een code lezen die u nog nooit hebt gezien
Leg de stukken naast elkaar en een onbekende code is niet langer ondoorzichtig. Tel de nullen aan het eind om hem in de boom te plaatsen, zoek de eerste twee cijfers op in de tabel hierboven om het vakgebied te vinden, en lees dan van links naar rechts hoe ver de inkoper heeft versmald. Een aankondiging met 79111000-5 is juridisch advies, vier niveaus diep binnen de zakelijke dienstverlening. Een aankondiging met 79000000-4 is zakelijke dienstverlening en niets meer, wat verraadt dat de inkoper niet specifieker kon of wilde zijn. Beide zijn legitiem. Ze zijn alleen niet hetzelfde signaal, en ze gelijkstellen is de bron van heel wat classificatiefouten die overheidsopdrachten onzichtbaar maken.
FAQ
Hoeveel CPV-codes zijn er?
De basiswoordenlijst in bijlage I bij Verordening (EG) nr. 213/2008 bevat 9.454 codes, geteld over alle niveaus van afdeling tot de fijnste vermelding. De aanvullende woordenlijst voegt daar nog 903 alfanumerieke items aan toe. Beide cijfers komen uit een telling van de bijlage zelf op 10 augustus 2026.
Hoeveel afdelingen heeft de CPV?
Vijfenveertig. Het zijn de tweecijferige codes bovenaan de boom, van 03 voor landbouwproducten tot 98 voor overige gemeenschaps-, sociale en persoonlijke diensten, en alle 45 staan hierboven met hun officiële omschrijving.
Bestaat er een CPV-afdeling 01?
Nee. De afdelingen 01, 02, 04 tot en met 08, 10 tot en met 13 en veel andere bestaan niet in de CPV-basiswoordenlijst van 2008. 54 van de 99 mogelijke tweecijferige nummers zijn ongebruikt, en daarom begint de lijst bij 03 en springt hij naar 09.
Wat doet het negende cijfer in een CPV-code?
Het verifieert de acht cijfers ervoor. Bijlage I zegt alleen dat een negende cijfer “dient voor de verificatie van de voorgaande cijfers”, het draagt dus geen eigen betekenis en is geen niveau van de classificatie. In de praktijk vangt het codes op die verkeerd zijn getypt of zijn afgekapt.
Welke CPV-afdeling bevat de meeste codes?
Afdeling 45, bouwwerkzaamheden, met 822 codes. De kleinste is afdeling 41, verzameld en gezuiverd water, met vier. Die spreiding is het onthouden waard zodra een zoekresultaat wordt omschreven als een treffer op afdelingsniveau.